Coaching a mentoring – czym się różnią i który wybrać dla siebie?
To pytanie słyszałam wielokrotnie! Zadaje je sobie sobie wielu liderów, ekspertów w danej dziedzinie, ale też soby, które właśnie zaczynają swoją przygodę z rozwojem zawodowym. Oba podejścia – coaching i mentoring – to wspieranie rozwoju, pomagają w poszukiwaniu rozwiązań i osiąganiu mierzalnych celów. Jednak różnią się w kilku istotnych aspektach. W tym artykule chce się podzielić z Tobą swoim doświadczeniem, żeby pomóc Ci zrozumieć podstawowe różnice między mentoringiem i coachingiem, żebyś mógł wybrać najlepszą dla siebie drogę.
Coaching i mentoring – podobieństwa, które mogą wprowadzać w błąd
Na pierwszy rzut oka coaching i mentoring można łatwo pomylić. Oba podejścia opierają się na partnerskiej relacji, wzajemnym zaufaniu i są ukierunkowane na wspieranie rozwoju osób które zgłasząją się na sesje i szukają realnego wsparcia i zrozumienia. Zarówno coaching, jak i mentoring zakładają regularne spotkania, otwartość i koncentrację na celu. Często też towarzyszą klientowi (lub mentee) w danej dziedzinie – niezależnie od tego, czy chodzi o przywództwo, komunikację czy transformację zawodową.
Moje pierwsze doświadczenie z mentoringiem – szef, która dodał mi skrzydeł
Na początku mojej kariery miałam szczęście trafić na wyjątkowego mentora – mojego ówczesnego szefa. Miał ogromne doświadczenie w swojej dziedzinie i naturalny dar przekazywania wiedzy. Dzielił się swoim doświadczeniem, wskazywał możliwe ścieżki rozwoju i – co ważne – nie narzucał rozwiązań, lecz inspirował mnie do działania.
Bo mentoring polega właśnie na dzieleniu się własnymi doświadczeniami, zadawaniu celnych pytań i wspieraniu mentee w różnych sytuacjach. Później miałam jeszcze jeszcze kilku mentorów od których czerpałam wiedzę, mogłam szczerze zapytać i inspirować się ich wiedzą i doświadczeniem. To mi naprawdę pozwoliło uwierzyć w siebie, w pełni wykorzystać mój potencjał i rozwinąć skrzydła.
Gdy potrzebujesz zmienić sposób myślenia – mój pierwszy coaching
Z kolei coaching pojawił się w moim życiu zawodowym nieco później – kiedy prowadziłam już duży zespół i szukałam nowej perspektywy. Mój coach nie mówił mi, co robić. Jego zadaniem było aktywne słuchanie, zadawanie pytań i towarzyszenie mi w kreatywnym procesie odkrywania odpowiedzi. To było naprawdę niesamowite doświadczenie, coaching naprawdę daję siłę i wiarę do działania – mi dał i wierzę, że może dać też i Tobie.
Właśnie na tym polega coaching: nie chodzi o przekazywanie gotowych rozwiązań, ale o to, by klient – posiadający już kompetencje i osobisty potencjał – samodzielnie odkrył najlepszą drogę. W coachingu nie otrzymujesz informacji zwrotnej – ale odpowiadając na pytania, sam odkrywasz swój cel, potencjał i swoją moc i gotowość do próbowania i działania.
Kluczowe różnice – mentor dzieli się, coach pomaga odkryć
Jedną z podstawowych różnic jest rola coacha i mentora. Mentor często udziela rad, dzieli się swoim doświadczeniem, pomaga wytyczyć plan działania. W mentoringu ważne jest to, że mentor zna realia danej branży lub obszaru życia i z perspektywy własnych doświadczeń wskazuje rozwiązań, które już przetestował, przeżył i doświadczył. Coach natomiast pracuje na bazie zasobów klienta – nie ocenia, nie doradza, tylko wspiera klienta w realizacji postawionych celów, wykorzystując jego osobisty potencjał i mocne strony, które wszyscy mamy, a o których często nie wiemy lub nie pamiętamy.
Coaching to proces – z jasno określonym celem i czasem trwania
Coaching to nie luźna rozmowa przy kawie, lecz ustrukturyzowany proces rozwoju. Ma określony czas trwania, mierzalne cele i opiera się na jasno zdefiniowanych etapach. Zadaniem coacha jest identyfikowanie trudności, ale nie ich rozwiązywanie – to klient ma odkrywać, co jest dla niego najlepsze. Coach pomaga efektywnie wytyczyć drogę, ale to klient jest kierowcą w tej podróży. To ogromna różnica w porównaniu do mentoringu, gdzie mentor może zasugerować konkretne rozwiązanie.
Mentoring opiera się na relacji i doświadczeniu
W mentoringu relacja jest często bardziej osobista, długofalowa i oparta na wzajemnym poznaniu. Mentor zna wyzwania danej dziedziny, bo sam przez nie przeszedł. To on inspiruje, motywuje i dzieli się praktyką. W moim przypadku to właśnie dzięki mentorowi nauczyłam się podejmować decyzje w różnych sytuacjach i budować pewność siebie. To była wspólna podróż, w której doświadczenia mentora były drogowskazem.
Coaching rozwija sposób myślenia – mentoring poszerza perspektywę
Oba podejścia pomagają w rozwoju zawodowym, ale w różny sposób. Coaching rozwija sposób myślenia, buduje samoświadomość i wzmacnia wewnętrzne przekonanie o własnej sprawczości. Z kolei mentoring pozwala spojrzeć z innej perspektywy – oczami osoby, która „już tam była”. Dla liderów, którzy chcą być świadomymi liderami, oba podejścia są nieocenione. Powiedziałabym nawet, że nieocenione i znacznie skracają czas i energię docierania do celów i marzeń nie tylko zawodowych.
W mojej pracy często łączę coaching i mentoring, by lepiej odpowiedzieć na indywidualne potrzeby klientów. To naprawdę potrafi być świetna kombinacja, która daje bardzo realne korzyści.
Wady coachingu i jak ich uniknąć
Choć jestem ogromną fanką coachingu, nie mogę przemilczeć jednej rzeczy – ten zawód coacha nie jest jeszcze w pełni uregulowany. Trafiają się osoby bez odpowiednich umiejętności czy szkoleń, co prowadzi do rozczarowania. Wady coachingu ujawniają się, gdy coach nie potrafi stworzyć partnerskiej relacji, nie umie aktywnie słuchać lub nie trzyma się etyki.
Dlatego tak ważne jest, by wybierać profesjonalistów – certyfikowanych, doświadczonych, z praktyką w danej dziedzinie. Osoby które mają doświadczenie, ale też talent to budowania relacji i dobrej chemii na sesjach.
Jak wygląda praca z coachem i mentorem w praktyce?
W coachingu klient posiada kontrolę nad celem, kierunkiem i głębią pracy. Spotkania koncentrują się na poszukiwaniu rozwiązań i zmianie perspektywy. W mentoringu zaś to mentor inicjuje wiele tematów – pokazuje, jak można podejść do wyzwań, przekazuje wiedzę, którą trudno znaleźć w książkach czy szkoleniach. Oba podejścia mają sens – wszystko zależy od tego, czego dziś najbardziej potrzebujesz.
Jak łączę oba podejścia w rozwoju pracowników i liderów?
Zarówno mentoring, jak i coaching wykorzystuję w pracy z liderami. Wspieranie rozwoju pracowników wymaga elastyczności – czasem wystarczy zadanie jednego pytania, innym razem lepiej podzielić się swoim doświadczeniem.
Efekty są najlepsze, gdy oba podejścia są stosowane świadomie i dopasowane do potrzeb klienta. Gdy mentoring i coaching są połączone, można osiągnąć maksymalizację zawodowego potencjału w sposób naturalny, trwały i inspirujący.
Co wybrać – coaching, mentoring, a może oba?
Nie musisz wybierać raz na zawsze. Coaching a mentoring to nie dwa światy, które się wykluczają – to dwa języki wspierania rozwoju. Czasem w życiu zawodowym potrzebujemy mentora, który wskaże ścieżkę. Innym razem – coacha, który pomoże nam odnaleźć siebie. Ja sama korzystałam z oby metod wsparcia. Wszystko zależało od czasu i miejsca w życiu i w mojej karierze.
Jeśli jesteś dziś w miejscu, w którym chcesz wzrastać, zmieniać, iść do przodu – oba podejścia mogą być dla Ciebie. A jeśli nie wiesz, od czego zacząć – porozmawiajmy. Napisz, zadzwoń – umówmy się na krótką rozmowę żebyś mógł zdecydować co jest najlepsze w tym momencie dla Ciebie.
Trzymam za Ciebie kciuki!
Malwina